Ξ Stres.XMC.pl » Stres Psychologiczny i Jego Następstwa Przyczyny Stresu Jak radzic sobie ze stresem profilaktyka

STRES.XMC.PL

Jak radzic Sobie ze stresem w pracy i zyciu Codziennym ?

» Stres Psychologiczny i Jego Następstwa

Psychologiczne reakcje stresowe u człowieka są złożone, a samo pojęcie “stresu” ma dwa znaczenia. Z jednej strony jako czynniki zewnętrzne, które utrudniają lub uniemożliwiają człowiekowi zaspokojenie potrzeb i wykonanie zamierzonych zadań, stanowiące zagrożenie dla jednostki lub wpływające na obniżenie poczucia własnej wartości ( np. zbyt wysokie wymagania stawiane człowiekowi lub poddanie go surowej ocenie ). Z drugiej strony stresem nazywa się zmiany zachodzące pod wpływem tych czynników przede wszystkim w procesach emocjonalnych i motywacyjnych oraz związane z tym zmiany w sprawności i kierunku działania. Te ostatnie polegają na zastępowaniu dotychczasowego celu jakimś innym ( np. niepowodzenie na egzaminie wstępnym może spowodować rezygnację z dalszych prób i zajęcie się czymś innym np. pracą ). Zmiany stresowe utrzymują się przez pewien czas po ustąpieniu przyczyn, które je wywołały, a bardzo silny i długotrwały stres może doprowadzić do głębokich zmian w osobowości człowieka.
Pojęcie stresu psychologicznego rozumianego jako zmiany w psychologicznych mechanizmach regulacyjnych ( takich jak procesy poznawcze, emocje czy motywacja ) nawiązuje do pojęcia stresu biologicznego.
Janusz Reykowski określił trzy fazy stresu psychologicznego, biorąc pod uwagę stopień jego natężenia. W pierwszej z nich, zwanej fazą mobilizacji, następuje aktywizacja procesów psychologicznych, np. sprawniej przebiegają procesy spostrzegania i myślenia, reakcje są szybsze i bardziej intensywne, zachowanie zmienia się adekwatnie do sytuacji. Koncentrując się na zadaniach człowiek próbuje zwalczyć stres, który w tej fazie nie osiąga jeszcze zbyt dużego nasilenia. W drugiej fazie, fazie rozstrojenia, na skutek przedłużającego się stresu i wzrostu jego natężenia następuje obniżenie poziomu czynności psychicznych, trudno jest skupić uwagę, myśleć logicznie, przewidywać skutki własnego działania. Często pojawia się zahamowanie i schematyzm w działaniu, niekiedy bezradność. Przeżywane emocje wymykają się spod kontroli i człowiek przejawia wyraźne oznaki strachu i gniewu. W trzeciej fazie, fazie destrukcji, żadna czynność nie jest wykonana poprawnie, człowiek staje się niezdolny do adekwatnej oceny sytuacji, często gwałtownie obniża się poziom jego motywacji do działania i radzenia sobie z sytuacją, co może prowadzić do rezygnacji z dalszego działania ( mówi się wtedy, że człowiek “poddaje się” , “załamuje” ). W tej fazie ujawniają się niekiedy zachowania takie jak gwałtowne poszukiwanie pomocy, płacz, ucieczka albo agresja skierowana przeciwko innym ludziom lub przedmiotom, albo też przeciwko sobie. Stres psychologiczny powodować może różne jakościowo zmiany np. fizjologiczne, zmiany w procesach psychicznych (świadomości ) np. strach, poczucie zagrożenia oraz zmiany w zachowaniu się.

Wcześniejsze ( starsze ) koncepcje stresu psychologicznego, których przegląd zawiera opublikowana w 1966 roku praca J. Reykowskiego, ujmowały to zjawisko w sposób bardzo zróżnicowany. Stres – w znaczeniu psychologicznym – uznawano za “sprawiające przykrość reakcje u osoby znajdującej się w określonej sytuacji”. Określano go ogólnie jako “stan wewnętrzny człowieka powstający na skutek działania rozmaitych czynników zewnętrznych takich jak zaburzenie wewnętrznej równowagi fizjologicznej, bolesne bodźce, presja czasu, bodźce zakłócające działanie np. hałas, konflikty z ludźmi, zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa itp. stwierdzano ponadto, że “stres psychologiczny to takie zmiany w otoczeniu, które u większości osób powodują wysokie napięcie ( pobudzenie ) emocjonalne, które zakłóca normalny sposób reagowania np. powstają lęk lub gniew, które powodują, że człowiek wycofuje się z jakiejś sytuacji lub atakuje innych chociaż zazwyczaj tego nie czyni”. Warto zauważyć, że w tym ostatnim ujęciu stres to nie zmiany wewnętrzne a zespół czynników zewnętrznych zakłócających normalne funkcjonowanie człowieka. W ten sposób rozumie się stres psychologiczny jako układ warunków ( bodźców ) zewnętrznych, które niekorzystnie wpływają na procesy psychiczne i fizjologiczne organizmu oraz prowadzą do zmian w zachowaniu się ( dezorganizując je często i obniżając sprawność działania ).
Rozwijający się stres powoduje zróżnicowanie, specyficzne i niespecyficzne zmiany w organizmie człowieka. Są to zmiany zarówno w procesach fizjologicznych, jak i psychologicznych, ale także w zachowaniu się, zdolności do pracy oraz w ogólnym stanie zdrowia. Oczywiście nie wszystkie one pojawiają się jednocześnie i mogą być związane zarówno z ostrym, jak i przewlekłym stresem. Obszerną, chociaż nie wyczerpującą listę zmian wywoływanych przez stres podaje T. Cox. Autor wymienia wśród reakcji fizjologicznych wzrost poziomu niektórych hormonów we krwi i moczu, wzrost glukozy we krwi, przyspieszenie tętna, wzrost ciśnienia tętniczego, ?suchość” w jamie ustnej, wzmożone wydzielanie potu, rozszerzenie źrenic, utrudnione oddychanie, naprzemienne uczucia gorąca i zimna ( dreszcze ), wrażenie dławienia czy ucisku w gardle.
Zmiany psychologiczne obejmują poczucie napięcia, rozdrażnienie, ?nerwowość”, agresywność, ale także zmęczenie, rozczarowanie, poczucie osamotnienia, tęsknotę, apatię, przygnębienie, depresję, czasem poczucie winy i wstydu, obniżenie samooceny. Poza tym ujawnia się brak koncentracji, trudności w zapamiętywaniu i przypominaniu, utrudnienie myślenia (np. rozkojarzenie ), niezdolność podejmowania decyzji i nadmierne uwrażliwienie na krytykę.
Zmiany w zachowaniu to przede wszystkim zwiększona pobudliwość, niepokój, impulsywność działania, wyładowania emocjonalne, zaburzenia mowy, czasem nerwowy śmiech, wzmożony apetyt lub utrata apetytu, skłonność do używania narkotyków, alkoholu i palenia tytoniu.
Zmiany fizjologiczne i psychologiczne powodują, że człowiek okazuje się mniej zdolny do wykonywania pracy. Bywa roztargniony, jego stosunki ze współpracownikami pogarszają się lub stają złe, narastają konflikty z innymi ludźmi, wzrasta zagrożenie urazami. Brakuje mu satysfakcji i zadowolenia z pracy, jej wydajność obniża się, pojawia się niekiedy skłonność do częstych zmian miejsca pracy.
Wpływ na stan zdrowia przejawia się m. in. w zaburzeniach funkcjonalnych i chorobach, jakie stres może wywoływać. Do zaburzeń i chorób, których mechanizm powstawania i rozwoju wiąże się ze stresem zalicza się m. in. ogólne osłabienie, brak lub opóźnienie miesiączki, bóle pleców i w klatce piersiowej, bóle i zawroty głowy, migreny, ?mroczki” przed oczami, bezsenność, koszmary nocne, biegunkę, zwiększoną częstotliwość oddawania moczu, osłabienie popędu płciowego ( potencji ), owrzodzenia, a ponadto choroby takie jak astma, cukrzyca, choroba wieńcowa serca oraz nerwice i w skrajnych przypadkach psychozy ( właściwe choroby psychiczne).
Stres może bezpośrednio, dzięki zmianom hormonalnym typowym dla stresu, oddziaływać na procesy immunologiczne w organizmie ( stwierdzono na przykład, że limfocyty mają na swej powierzchni receptory wrażliwe na działanie szeregu hormonów i biochemicznych substancji przekaźnikowych w układzie nerwowym zwanych neurotransmiterami ). Badaniem m. in. współzależności pomiędzy stresem psychologicznym a reakcjami immunologicznymi organizmu zajmuje się nowa gałąź nauki – psychoneuroimmunologia definiowana jako nauka o wzajemnym wpływie na siebie ośrodkowego układu nerwowego i układu immunologicznego. Badacze zajmujący się tą problematyką próbują m. in. udzielić odpowiedzi na pytanie : jak to się dzieje, że zmiany psychiczne powodują niekiedy bardzo poważne zmiany chorobowe w organizmie człowieka ?

Kategoria : » Stres Psychologiczny Comments (4)

Tagi : , , , , ,



Related Content

  • No related posts
  • 4 Responses to Stres Psychologiczny i Jego Następstwaz

    1. Says:

      .

      good info!!…

    2. Says:

      .

      спасибо за инфу!!…

    3. Says:

      .

      спасибо!…

    4. Says:

      .

      благодарствую!…